Hyperthermie

  1. Home
  2. Hyperthermie

Hyperthermie

BeterKliniek past hyperthermie toe als ondersteunende in de behandelingen bij kanker. Maar ook ander aandoeningen kunnen met hyperthermie behandeld worden, waaronder bepaalde sportblessures, chronische lage rugpijn, nekpijn en gewrichtspijnen.

Bij een groot aantal typen kanker kan hyperthermie een belangrijk onderdeel van de behandeling zijn. De strategie van BeterKliniek is om meerdere therapie-vormen tegelijkertijd in te zetten in de behandeling van kanker.

Als men kanker alleen behandelt met hyperthermie dan zijn de resultaten tussen de 13 en 30 procent beter dan wanneer er geen enkele vorm van therapie wordt toegepast.

In combinatie met een andere behandeling kan hyperthermie tussen de 30 en 50 procent betere resultaten teweegbrengen dan wanneer de patiënt géén hyperthermie krijgt. Hyperthermie kan gecombineerd worden met radiotherapie, chemotherapie, immunotherapie, hormoontherapie en/of operatie. Ook kan dit worden aangevuld met integrale therapieën (infuustherapie, off label medicijnen, PEMF en/of supplementen). Dit geldt zowel voor curatieve als voor palliatieve behandeling van kanker.

Lokale hyperthermie kan in combinatie met andere therapieën worden ingezet bij al dan niet uitgezaaide of terugkerende borstkanker, (dikke)darmkanker, baarmoederhalskanker, eierstokkanker, longkanker, alvleesklierkanker, hals tumoren, sarcomen, melanomen, blaaskanker, prostaatkanker en andere vormen van kanker.

Effecten van Hyperthermie

Bij hyperthermie wordt door middel van (elektromagnetische) straling de temperatuur van het lichaam, in zijn geheel of op bepaalde plaatsen, verhoogd tot 40°C- 44°C.

Dat heeft een aantal gevolgen:

  • De doorbloeding van een tumor is doorgaans gebrekkig. Hierdoor is de effectiviteit van chemotherapie(lage concentratie van de medicijnen in de tumor) en bestraling (zuurstofarme omgeving) geringer dan gewenst. Hyperthermie verbetert de bloedcirculatie naar de tumor(en) en verhoogt op die manier de effectiviteit van chemotherapie, hormoontherapie en bestraling.
  • Hyperthermie verhoogt de concentratie van bepaalde eiwitten (HSP – Heat Shock Proteins). Deze eiwitten prikkelen het immuunsysteem om effectiever kankercellen aan te vallen en maken deze ook meer gevoelig voor de natuurlijke afweer van het lichaam.
  • Het membraan van de kankercel wordt door de warmte weker (permeabiliteit neemt toe) waardoor geneesmiddelen beter in de tumor kunnen binnendringen.
  • Door de warmte en de straling raken kankercellen beschadigd. Gezonde cellen worden juist niet aangetast, in tegenstelling tot andere vormen van bestraling (zoals röntgenstraling) waarbij ook gezonde cellen getroffen kunnen worden.
  • Hyperthermie voorkomt dat beschadigd DNA van kankercellen (beschadigd door chemotherapie of bestraling) zich kan herstellen, en maakt op die manier deze behandelingen effectiever.

Hoe werkt hyperthermie?

Hyperthermie betekent: verhoogde temperatuur. En dat is precies wat er bij behandeling met hyperthermie gebeurt. Het lichaam van de patiënt wordt van buitenaf plaatselijk of in zijn geheel kunstmatig verwarmd.

Meer dan een eeuw geleden ontdekte men dat koorts sommige tumoren deed verdwijnen. Kankercellen kunnen namelijk slecht tegen een hoge temperatuur: ze gaan dood of worden erdoor aangetast. Daardoor worden ze extra gevoelig voor bijvoorbeeld chemotherapie of bestraling (radiotherapie).

Artsen passen hyperthermie dan ook vaak toe in combinatie met chemo- of radiotherapie.

Bij hyperthermie wordt, door middel van onschadelijke straling (elektromagnetisch of infrarood), de temperatuur van het lichaam plaatselijk of in zijn geheel verhoogd. Bij lokale hyperthermie kan de arts de temperatuur laten oplopen tot 42,4 graden. Als het gehele lichaam wordt verwarmd, stijgt de temperatuur tot maximaal 39,5 graden. Als gevolg daarvan gebeurt er het volgende:

  • De warmte en de straling doden of beschadigen kankercellen. Gezonde cellen worden juist niet aangetast, zoals wel gebeurt bij andere vormen van bestraling zoals röntgenstraling.
  • De doorbloeding van tumoren is doorgaans gebrekkig, waardoor het effect van chemotherapie en bestraling geringer is dan gewenst. Hyperthermie verbetert de bloedcirculatie naar de tumor(en) en de uitzaaiingen, en verhoogt op die manier de effectiviteit van chemotherapie, hormoontherapie en/ of bestraling.
  • Hyperthermie voorkomt dat het door chemotherapie of bestraling beschadigd DNA van kankercellen zich kan herstellen. Hierdoor maakt hyperthermie deze behandelingen effectiever.
    Dit laatstgenoemde effect van hyperthermie is in 2011 in het wetenschappelijk tijdschrift Proceedings of the National Academy of Science (PNAS) gepubliceerd. Het bewuste onderzoek is uitgevoerd door het AMC en het Erasmus MC.
  • Hyperthermie verhoogt de concentratie van bepaalde eiwitten (HSP – ‘Heat Shock Proteins’). Deze eiwitten prikkelen het immuunsysteem om effectiever kankercellen aan te vallen. Bovendien maken ze de kankercellen ook meer gevoelig voor de natuurlijke afweer van het lichaam.

De warmte van hyperthermie verandert de vorm (morfologie), de biochemie en het functioneren van de cellen. Door de hitte worden eiwitten in de kankercellen  beschadigd (denaturatie), de vetten (lipiden) in het celmembraan ondergaan peroxidatie (vetzuren worden instabiel en kwetsbaar) en het DNA  wordt beschadigd. Voorwaarde om gezonde cellen niet te beschadigen is dat de temperatuur gecontroleerd wordt toegediend (niet te hoog).

Welke vormen van hyperthermie zijn er?

Er zijn vijf vormen van hyperthermie. BeterKliniek past uitsluitend de ‘lokale hyperthermie’ toe.

Lokale hyperthermie
Deze vorm van hyperthermie kent diepe en oppervlakkige varianten van verwarming. De oppervlakkige behandeling reikt tot een centimeter of zes diepte. Lokale hyperthermie is in het geheel niet belastend voor de patiënt.

Total body hyperthermie
Tijdens deze behandeling wordt het gehele lichaam van de patiënt verwarmd tot maximaal 39,5 graden. Met andere woorden: er wordt koorts opgewekt. Dit is tamelijk belastend voor de patiënt en daarom alleen geschikt voor mensen die in een redelijke conditie verkeren.

Zijn er bijwerkingen?

Behandelingen met hyperthermie kennen vrijwel geen bijwerkingen. Maar er zijn situaties wanneer hyperthermie niet op haar plaats is. Bepaalde soorten pacemakers raken ontregeld door hyperthermie. Er wordt in dergelijke gevallen geen ‘lokale hyperthermie toegepast’.

Van ‘total body hyperthermie’ wordt normaliter afgezien als er bij de patiënten sprake is van een slechte conditie, ernstig hartfalen, ernstige bloedarmoede en/ of hartritmestoornissen. Ook bij uitzaaiingen in de hersenen wordt géén ‘total body hyperthermie’ toegepast. Een ‘lokale hyperthermie behandeling’ is dan wel mogelijk.

Soms is na een lokale behandeling hyperthermie de huid op de plaats van de behandeling korte tijd rood.

Sommige patiënten vinden de ‘total body hyperthermie’ behandeling zwaar, vooral omdat zij last hebben van de constante warmte.

Is de werking van hyperthermie onderzocht?

Hyperthermie heeft in de reguliere geneeskunde een enorme vlucht genomen. In de laatste 50 jaar is er wereldwijd veel onderzoek naar de effecten gedaan. En dat gaat nog steeds door.

Nut van hyperthermie bij kankerbestrijding
Het nut van hyperthermie bij kankerbestrijding is niet alleen in het laboratorium aangetoond, maar ook door middel van klinisch onderzoek. Een voorbeeld is een zogeheten fase III klinisch onderzoek naar de effectiviteit van bestraling en chemotherapie in combinatie met hyperthermie bij een aantal indicaties. Onderzocht zijn terugkerende borstkanker, baarmoederkanker, slokdarmkanker, melanomen, hoofd- en halstumoren en sarcomen. Gebleken is dat hyperthermie de effectiviteit van bestraling en chemo vergroot tot zo’n 50 procent. Bovendien verminderen de bijwerkingen.

Deze uitkomsten zijn van groot belang. Want als een geneesmiddel of een behandelmethode een gunstig beoordeling krijgt in een fase III (klinisch) onderzoek, dan geldt het in de geneeskunde als zogeheten evidence based.

In 2011 zijn de resultaten gepubliceerd van verschillende onderzoeken naar de effecten van hyperthermie, gecombineerd met chemotherapie. Aangetoond is dat hyperthermie het herstel van het DNA van kankercellen, beschadigd door chemotherapie, voorkomt. (bron: wetenschappelijk tijdschrift PNAS).

Een onderzoek uit 2010 laat zien dat vrouwen met baarmoederhalskanker bij wie de combinatie chemotherapie/radiotherapie/hyperthermie werd toegepast 50% meer overlevingskansen hebben.
Zie voor meer informatie

Focus onderzoeken
Op dit moment richten verschillende klinische onderzoeken zich op blaaskanker, maag-darmkanker, alvleesklierkanker en prostaatkanker. Er zijn sterke aanwijzingen dat hyperthermie bij nog meer indicaties de resultaten van kankerbehandelingen verbetert. Met name geldt dat voor de behandeling met hyperthermie in een vroeg stadium van kanker.

In 2011 en 2012 hebben de behandelingen in Centrum Hyperthermie van colon- en rectumcarcinomen (dikke darm) een 50 procent complete respons en 30 procent partiële respons opgeleverd. Alle patiënten hadden kanker in graad 3 en 4.

Bij de behandelingen van borstkanker waren de resultaten in 2015 en 2016: 55 procent complete respons en 30 procent partiële respons.

Sinds 2011 worden sommige hyperthermie-behandelingen vergoed door de ziektekostenverzekering.

Menu
error: Deze website is beveiligd tegen kopieren